Fama Fraternitatis

"Bóg jest światłem ukrytym w człowieku,
a doskonalenie siebie to proces wielkiego dzieła – alchemicznej przemiany osobowości"

Między 1614 a 1617 r. w Niemczech ukazały się trzy tajemnicze manifesty:

Fama Fraternitatis,

Confessio Fraternitatis,

Chymische Hochzeit Christiani Rosencreutz.

Opowiadały one o legendarnym założycielu Christianie Rosenkreutzu, który miał:

studiować w Arabii, Egipcie i Persji,

połączyć naukę Wschodu z duchowością Zachodu,

założyć bractwo, które odnowi chrześcijaństwo przez poznanie, a nie dogmat.

To była duchowa reforma – reakcja na wojny religijne i upadek autorytetu Kościoła.

Różokrzyżowcy głosili, że: istnieje wewnętrzne chrześcijaństwo, w którym Bóg objawia się w człowieku jako Światło.

Na przełomie XVII i XVIII w. te idee zaczęły przenikać do cechów budowniczych i loży wolnomularzy (masonów operatywnych), czyli realnych stowarzyszeń rzemieślników, w tym przypadku budujących katedry.

Kiedy ich funkcja zawodowa zanikła i gildie zniknęły, lóż filozoficznych zaczęto używać do inicjacji symbolicznej, czyli wolnomularstwa spekulatywnego.

W 2011 r po latach nieobecności powstaje w Polsce po wiekach, zgodnie z tradycją bractw i zgodnie z prawem, gildia masonów operatywnych, osób odnoszących się do kontaktu z naturą-. Widzących w niej odbicie praw nieba- zdrowia, szczęścia, a przede wszystkim pracy u podstaw.

Historia różokrzyża ezoterycznego

Mit Christianiego Rosenkreutza powstał w latach 1610–1616 w południowych Niemczech, w środowisku młodych teologów i humanistów skupionych wokół Johanna Valentina Andreae (1586–1654) w Tybindze.

Krąg tybiński

Andreae – luteranin, teolog, pisarz, autor Chymicznego wesela.

Tobias Hess – lekarz i mistyk, uczeń Paracelsusa.

Christoph Besold – prawnik, kabalista, hermetyk.

Abraham Hölzel, Wilhelm Wense i inni – zainteresowani alchemią i reformacją duchową.

To środowisko łączyło luterański mistycyzm, hermetyzm renesansowy, alchemię i wiarę w uniwersalną mądrość (prisca theologia).
Nie chodziło o stworzenie nowego zakonu, ale o przekazanie idei: że świat potrzebuje duchowej odnowy — połączenia nauki, wiary i etyki.

Manifesty różokrzyżowe:

- Fama Fraternitatis R.C. („Wieść o Bractwie Różo-Krzyża”), 1614r., Johann Valentin Andreae (uczeń Lutra, teolog z Tybindy)

- Confessio Fraternitatis („Wyznanie Bractwa Różo-Krzyża”), 1615r., jw.

- Chymische Hochzeit Christiani Rosencreutz anno 1459 („Chemiczne wesele Chrystiana Rosenkreutza 1459”), 1616r., J. V. Andreae

Tak powstały podwaliny pod Republikę Światła.

Rudolf Steiner fascynował się hermetyzmem, Goethem, Paracelsusem i różokrzyżowcami.
W swoich wczesnych pismach (np. Goethe jako ojciec nowego światopoglądu, 1890) pisał, że: „Chrystus i różokrzyż to dwa bieguny tego samego misterium świadomości.”

Dla Steinera różokrzyż nie był organizacją, lecz szkołą duchowego poznania, której istota to przemiana myślenia w widzenie duchowe (Imaginatio, Inspiratio, Intuitio).

W latach 1905–1914 Steiner związał się z odłamem wolnomularstwa zwanego Memphis-Misraïm (ryt egipski), działającym we Francji, Szwajcarii i Niemczech.
Był to ezoteryczny ryt wolnomularski, łączący tradycję masonerii, alchemii i kabały.

W 1906 roku Steiner został inicjowany w loży berlińskiej i uzyskał wysokie stopnie (do 96° w systemie Memphis-Misraïm).

Później powierzono mu misję utworzenia niezależnej linii inicjacyjnej, którą nazwał Esoteryczna Szkoła Różokrzyżowa.

Ta działalność była oficjalnie uznana przez Wielką Lożę Memphis-Misraïm, ale jej treść była całkowicie przeniknięta ideami antroposoficznymi.

Steiner uważał, że prawdziwa masoneria utraciła duchowe źródło, stając się organizacją społeczną lub polityczną.
Dlatego chciał ją „odnowić od wewnątrz”:

„To, co w masonerii było czynem w kamieniu, musi dziś stać się czynem w duszy.”

W jego wykładach dla masonów (1906–1914) pojawiają się tematy:

Świątynia Salomona jako obraz ludzkiego ciała,

Wielki Architekt jako Duch Chrystusa-Kosmosu,

Trzy stopnie masonerii jako etapy przebudzenia świadomości,

Kamień filozoficzny jako przemienione serce człowieka.

Dla Steinera loża była świątynią duszy, a inicjacja – procesem wewnętrznym, nie ceremonialnym.

Jego podejście wywołało sprzeciw z obu stron:

Teozofowie (zwłaszcza Annie Besant i Charles Leadbeater) uważali, że Steiner zbytnio chrystianizuje nauki Wschodu.

Masoni spekulatywni zarzucali mu, że tworzy „mistyczną sektę” pod pozorem loży.

W 1913 roku Steiner zerwał z Teozoficznym Towarzystwem Adyarskim i założył Antropozoficzne Towarzystwo, którego struktura zachowała masonerię duchową:

trzy stopnie: wiedza – służba – ofiara,

rytuał oparty na misterium Golgoty i zmartwychwstania świadomości,

motyw Różo-Krzyża jako centralny symbol.

Po I wojnie światowej Steiner uznał, że masoneria nie spełnia już swojej roli, i przeniósł jej symbolikę do Drame Misteryjne (cztery sztuki sceniczne o inicjacji) oraz do budowy Goetheanum – świątyni ducha w Dornach.

„Goetheanum ma być kamienną lożą przyszłości, w której Duch Światła przemawia przez sztukę.”

W architekturze Goetheanum widać:

formy geometryczne jak w loży,

symbolikę słońca, róży, krzyża, trójkąta i ośmiokąta,

zasady proporcji odpowiadające rytuałowi masońskiemu.

Dla Steinera masoneria i różokrzyż miały wspólne źródło:

„Wolnomularz buduje świątynię z kamienia, różokrzyżowiec – z siebie.”

W jego ujęciu prawdziwy różokrzyżowiec to mason ducha:
kto zamiast murów wznosi w sobie świątynię światła, a zamiast cyrkla i węgielnicy używa myślenia i serca.

...

Na drodze rodzącego światło stanęła ciemność, czyli Czym było Bractwo Thule

Thule-Gesellschaft powstało w 1918 r. w Monachium.

Założyciel: Rudolf von Sebottendorff (prawdziwe nazwisko: Adam Glauer).

Korzenie: niemiecki odłam masonerii ezoterycznej Germanenorden, łączący:

· rasistyczną interpretację mitologii nordyckiej,

· okultyzm, astrologię i ariozofię (Ariosophy),

· elementy pseudomistyki „aryjskiego światła”.

Członkami lub współpracownikami byli m.in. Dietrich Eckart, Alfred Rosenberg, Karl Frankie Harrer

Rudolf Steiner w tym samym czasie (1917–1922) prowadził wykłady antropozoficzne w Niemczech i Szwajcarii, głosząc idee całkowicie przeciwne Thule:

· że duch ludzkości jest uniwersalny, nie „rasowy”,

· że Chrystus jest istotą kosmiczną, nie etniczną

· że duchowe poznanie dostępne jest każdemu człowiekowi, bez względu na pochodzenie.

W przeciwieństwie do „mistyki krwi”, Steiner mówił o mistyce serca i świadomości.

W wykładach z 1919 r. (cykl Misja Michaela, Duchowe tło zjawisk społecznych) przestrzegał:

„Przyjdą tacy, którzy będą mówić o duchu, lecz będą czcić krew.
To są przyszli zwodziciele ludzkości.”

W wykładach z lat 1923–1924 (Karmiczne związki ludzkości)

Steiner tłumaczył konflikt metafizycznie:

„Kto czci ducha krwi, ten nie służy Chrystusowi, lecz Arymanowi.”