pixel Cech NiH Problemy snu

Problemy snu

Sen jest niezwykle pożyteczny - jeśli tylko mamy na niego czas. Poprawia pamięć, wzmacnia samokontrolę, usprawnia naukę, pomaga w związkach.

Poniżej badania psychologiczne pokazujących problemy związane z snem i niebezpieczeństwa płynące z jego braku: 

1. Placebo snu. Jeśli pomyślisz, że ostatniej nocy cudownie się wyspałaś/ wyspałeś, będziesz funkcjonować dużo lepiej, nawet jeśli sen niczym się nie wyróżniał. Do takich wniosków doszły w tegorocznym badaniu Christina Draganich i Kristi Erdal. Badanych podłączyły do aparatury, która rzekomo miała badać jakość ich snu (w rzeczywistości nie mierzyła nic). Badaczki losowo wybranym osobom powiedziały, że ich sen był lepszy niż pozostałych. Następnego dnia dano wszystkim do rozwiązania test mierzący sprawność funkcji poznawczych. Ci, którym powiedziano, że spali lepiej od reszty, lepiej wypadli także w testach.

2. Sen emocjonalny. Kiedy śpimy, nasze wspomnienia są reorganizowane i wzmacniany jest ślad pamięciowy. Aktywne są struktury mózgu związane z emocjami. Psychologowie odkryli, że umysł kataloguje wspomnienia i decyduje, które zachować, a które wyrzucić. Elizabeth A. Kensinger wyjaśnia to tak: sen wzmacnia wspomnienia. Robi również coś znacznie ciekawszego – reorganizuje i restrukturyzuje wspomnienia. Badania Kensinger i Jessici Payne z 2010 roku pokazują, że zatrzymujemy najbardziej emocjonalne części naszych wspomnień.

3. Wszystkiemu winna pełnia. Twój fatalny sen mógł być związany z fazą księżyca. Badania Christiana Cajochena z 2013 roku pokazały, że podczas pełni, aktywność mózgu związana ze snem głębokim spadała o 30 proc. Zapadnięcie w sen zajmowało badanym o 5 minut dłużej niż przeciętnie i spali o 20 minut krócej. Badacze sugerują, że może istnieć synchronizator w postaci Księżyca, zmieniający nasze cykle okołodobowe i poziom hormonów.

4. Chęć na fast food. Jednym z zagrożeń płynących z braku snu jest smak na niezdrową żywność. Badania przeprowadzone przez Stephanie Greer w 2013 roku na Uniwersytecie w Berkeley polegały na przeskanowaniu mózgów 24 osób po dobrze i źle przespanej nocy. Po źle przespanej nocy obserwowano zwiększoną aktywność mózgu w obszarach związanych z nagrodą i zachowaniami automatycznymi. Wyciągnięto z tego wniosek, że brak snu zabiera nam siłę, aby się kontrolować. I wtedy właśnie, po źle przespanej nocy sięgamy po niezdrowe jedzenie.

5. Nauka we śnie. Nie da się nauczyć czegoś nowego podczas snu, na przykład obcego języka. Za to można wzmocnić wiedzę już posiadaną. Eric W. Gobel w swoich badaniach z 2012 roku zauważył, że uczniowie nauczyli się grać krótki fragment utworu lepiej po wysłuchaniu go w trakcie drzemki. – Nasze badania pokazały, że w trakcie snu wzmacnia się pamięć tego, czego uczyłeś się przed snem. Nie uczymy się nowego, ale wzmacniamy posiadaną już wiedzę – tłumaczy Eric W. Gobel.

6. Korzyści z 6-minutowej drzemki. Jeśli jesteś bardzo śpiący, na przykład kierując pojazdem w trasie, wystarczy krótka drzemka, by odzyskać siły. Olaf Lahl wykazał, że nawet 6 minut snu wystarczy, by polepszyć wyniki w testach sprawdzających poziom wykonania zadania. Możesz to przytoczyć szefowi w pracy, jeśli przyłapie cię na drzemce.

7. Sowy mają mniej spójną istotę białą. Dowiodła tego Jessica Rosenberg z Institute of Neuroscience z Julich w Niemczech wraz ze współpracownikami. U badanych w typie słowika i sowy, czyli osób wstających wcześnie rano i prowadzących nocny tryb życia, odkryła różne struktury nerwowe. Okazało się, że sowy mają mniej spójną istotę białą w mózgu. Mniejsza spójność jest natomiast wiązana z depresją i niestabilnością poznawczą. Praca i szkoła zazwyczaj wymagają wczesnego wstawania, więc sowy mają duże deficyty snu. To sprawia, że są ciągle zmęczone, a konsekwencje tego widać w ich mózgach.

Po przeskanowaniu mózgów chronotypu wieczornego (typ sowy) i chronotypu porannego (typ skowronka) niemieccy badacze stwierdzili, że u sów istota biała mniej efektywnie przekazuje sygnały między komórkami niż w przypadku osób, które lubią wcześnie wstawać. Mniejsza "skuteczność" substancji białej w kilku obszarach mózgu może być jednym z czynników prowadzących do depresji.
Na razie przyczyny tego stanu nie są jasne. Naukowcy podejrzewają, że osłabienie aktywności istoty białej może wynikać z faktu, że sowy cierpią na jet lag (zmęczenie spowodowane zakłóceniem rytmu dnia i nocy, często towarzyszące np. podróżom z nagłą zmianą stref czasowych) - osoby preferujące aktywność wieczorną zmuszone są funkcjonować w świecie nastawionym na działanie od wczesnych godzin porannych.

Problem z późniejszym zasypianiem polega na tym, że trzeba wcześnie wstać, żeby na czas stawić się do biura. Próbujemy odsypiać zaległości w weekend, znacząco zwiększając różnicę długości snu w ciągu tygodnia i w dni wolne od pracy. Stąd zjawisko społecznego jet lagu.

8.  Adolescenci potrzebują więcej snu. Około godziny lub dwóch więcej niż dorośli. Może ich lekcje powinny zaczynać się później? Badania Julie Boergers z 2013 roku przewidywały przesunięcie pobudki o jedyne 25 minut. Tak niewielka zmiana sprawiła, że liczba uczniów przesypiających 8 godzin zwiększyła się z 18 do 44 proc. Byli oni mniej ospali w ciągu dnia, mniej depresyjni i wypijali mniej kawy.

 

9. Dziecięcy sen. Dzieci przetwarzają znacznie więcej informacji niż dorośli, ponieważ wszystko jest dla nich nowe. To dlatego nieregularny sen w dzieciństwie ogranicza ich zdolności wykonania zadań. Potwierdzają to badania Ines Wilhelm z 2013 roku. 

10. Konsolidacja umiejętności motorycznych. Kiedy zdobywamy umiejętności motoryczne, jak np. gra na instrumencie, mózg kontynuuje przetwarzanie informacji jeszcze długo po zakończeniu nauki. W badaniach Sarah E. Allen z 2012 roku muzycy, którzy uczyli się nowej piosenki poprawili jakość gry po przespanej nocy. Podobnie jak z pamięcią, umiejętności motoryczne również poprawiają się po dobrze przespanej nocy. 

11. Wpływ na związki. Amie Gordon i Serena Chen wykazały, że jedna nieprzespana noc wystarczy, by poważnie nadszarpnąć naszą relację z partnerem. Okazało się, że nieprzespana noc wiązała się ze zwiększoną liczbą konfliktów następnego dnia.

12. Ukryte jaskinie w mózgu otwierają się we śnie. Lulu Xie wykazała, że w mózgu znajdują się ukryte „jaskinie”, które otwierają się w trakcie snu i pozwalają płynowi mózgowo-rdzeniowemu wymywać z mózgu toksyny.

źródło: spring.uk.org

Dodaj komentarz


Kod antyspamowy
Odśwież

Facebook
Analytics